Neurodiversiteit op de werkvloer: wat betekent het

Op de werkvloer wordt steeds vaker de term ‘neurodiversiteit’ genoemd. Omdat het een breed begrip is, ontstaat er gemakkelijk verwarring. Hoe herken je de verschillende vormen? Waar loop je op de werkvloer tegenaan? Dit artikel gaat hier dieper op in.

Wat is neurodiversiteit, wat houdt het in?

Neurodiversiteit is een parapluterm voor de manier waarop mensen met verschillende breinen zich in de praktijk voelen, denken en gedragen. Zowel mensen met ADHD, autisme of een andere vorm van neurodivergentie als neurotypische mensen vallen hieronder. Ieder brein verwerkt informatie, prikkels en sociale situaties op zijn eigen manier.

Wat is neurodivergentie

Neurodivergentie is een eigenschap van een individu. We noemen iemand neurodivergent wanneer het neurologisch functioneren afwijkt van wat we maatschappelijk als de norm zien.

Samengevat:

• Neurodiversiteit is een concept. Het gaat over alle mensen.
• Neurodivergent gaat over het individu, wiens brein afwijkt van de norm.
• Neurodivers beschrijft de groep mensen met verschillende neurotypes.
• Neurotypisch is iemand die functioneert conform de standaard, oftewel wat als normaal wordt gezien.

Het neurodiversiteitsparadigma benadrukt de verschuiving in perspectief: van ‘wat mankeert deze persoon’ naar ‘wat heeft deze persoon nodig om goed te functioneren, en welke kwaliteiten brengt deze persoon met zich mee’.

Welke vormen van neurodivergentie bestaan er?

Er is nog volop discussie over welke profielen wel en niet onder neurodivergentie vallen. Wij verstaan hieronder:

• ADHD
• Autisme
• Hoogbegaafdheid
• Hooggevoeligheid (HSP)
• Dyslexie
• Dyscalculie

Van deze vormen heeft Percuris de expertise om mensen goed te begeleiden. Wat wij in ons werk vaak tegenkomen, is een combinatie van neurodivergente profielen. Zo kunnen mensen bijvoorbeeld ADHD hebben én hoogbegaafd zijn.

Waar lopen werkgevers tegenaan?

Gelukkig ontstaat er steeds meer bewustzijn op het gebied van neurodivergentie. Toch zijn er een aantal knelpunten te benoemen:

1. Onzichtbaarheid van de belemmering

Veel mensen met neurodiversiteit maskeren. Aan de buitenkant zie je bijvoorbeeld niet als iemand met ADHD overprikkeld is, waardoor het lijkt alsof er niets aan de hand is. Dit kost diegene echter veel energie. Hetzelfde geldt voor mensen met autisme en hoogbegaafdheid: zij passen zich aan de norm aan om zich veilig te voelen in de groep en voor sociale acceptatie.

2. Werving en selectieprocedures die onbedoeld uitsluiten

De sociale vaardigheden en improvisatie die passen bij een standaard sollicitatiegesprek kunnen de aandacht verleggen van de kwaliteiten die er echt toe doen. Voor bijvoorbeeld autistische kandidaten die goed zijn voor een bepaalde functie, maar minder goed in het voeren van sollicitatiegesprekken, kan dit leiden tot een verkeerde beoordeling.

3. Verkeerde aannames over productiviteit en teamwork

Het klopt niet dat neurodivergente mensen minder goed zouden kunnen presteren. Dit is een vooroordeel, geen feit. Prestaties verschillen per mens, net als bij neurotypische collega’s.

4. Sensorische werkomgeving

Open kantoortuinen, verlichting, achtergrondgeluiden en frequente onderbrekingen tijdens het werk kunnen belangrijke oorzaken van verzuim worden, zonder dat een werkgever dit herkent.

5. Onduidelijkheid over de wettelijke verplichting

Op grond van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ) heeft de werkgever de verplichting om doeltreffende aanpassingen te treffen, tenzij dit onevenredig belastend is. Daarnaast zijn er, bijvoorbeeld vanuit het UWV, mogelijkheden om dit te faciliteren. Veel werkgevers weten dit echter niet.

6. Uitval en loonsancties

Wanneer knelpunten niet worden opgemerkt, ontstaat het risico op uitval of langdurig verzuim, met als gevolg een langdurige re-integratie waarbij het belangrijk is om het beeld goed in kaart te brengen. In dit geval treedt de Wet verbetering poortwachter in werking en is een afdoende inspanning noodzakelijk.

Hoe kan Percuris helpen

Percuris is als re-integratiebureau gespecialiseerd in neurodivergentie en het psychosociale aspect van de mens. Ons uitgangspunt is dat neurodivergentie geen tekort is dat gerepareerd moet worden, maar een andere manier van functioneren die om een passende werkomgeving vraagt. Neurodivergentie kent bovendien zeker ook zijn kracht.

Een omgeving creëren, of zoeken naar de plek die past: dat is waar Percuris het verschil maakt.

Wil je weten wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen? Neem gerust contact met ons op.